W Radomsku, przy ulicy Mickiewicza, działa jedno z niewielu w Polsce miejsc, gdzie można nie tylko zobaczyć historyczne maszyny drukarskie, ale przede wszystkim zobaczyć je w działaniu. Muzeum Drukarstwa Rodziny Kamińskich to efekt rodzinnej pasji i niemal pięćdziesięcioletniej tradycji drukarskiej. Otwarte w 2018 roku, gromadzi zabytkowe urządzenia poligraficzne, które przez lata zbierała rodzina prowadząca własną drukarnię.
To nie jest typowe muzeum z eksponatami za szkłem.
Większość zgromadzonych tu maszyn wciąż jest sprawna, więc podczas wizyty można usłyszeć charakterystyczne odgłosy pracy drukarni i poczuć atmosferę warsztatów sprzed dekad. Muzeum prowadzi Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy o Tradycji i Historii Drukarstwa, a za całym przedsięwzięciem stoi Janusz Kamiński i jego syn Patryk – drukarze z krwi i kości.
- maszyny wciąż działające
- unikalne eksponaty z XIX wieku
- warsztaty dla młodzieży
- autentyczna atmosfera drukarni
- historia rodziny Kamińskich
Historia rodzinnego marzenia o muzeum drukarstwa
Pomysł na muzeum rodził się latami. Rodzina Kamińskich od ponad trzech dekad prowadzi własną drukarnię w Radomsku, a przez ten czas, gdy sprzęt wychodził z użytku, nie trafiał na złom – był starannie przechowywany. Starsze maszyny odkupywano też z innych drukarni, gdzie już nie nadawały się do komercyjnego wykorzystania. Z czasem zbiór urósł na tyle, że narodziła się idea stworzenia miejsca, które pozwoli pokazać innym, jak wyglądała praca drukarza w minionych dziesięcioleciach.
W 2017 roku powstało Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy o Tradycji i Historii Drukarstwa, a rok później – 30 sierpnia 2018 roku – muzeum oficjalnie otworzyło swoje podwoje. To było spełnienie rodzinnego marzenia, ale też szansa na zachowanie wiedzy o zawodzie, który przeszedł ogromną transformację wraz z rozwojem technologii cyfrowych.
Co można zobaczyć w muzeum
Ekspozycja obejmuje szeroki przekrój urządzeń wykorzystywanych w tradycyjnym drukarstwie. Wśród eksponatów znajdziemy trzcinki, matryce, czcionki oraz różnego rodzaju maszyny drukarskie z różnych okresów. Każdy element kolekcji ma swoją historię – część pochodzi ze zbiorów prywatnych rodziny Kamińskich, część została pozyskana z innych drukarni.
Jednym z najbardziej wyjątkowych eksponatów jest zszywarka z końca XIX wieku. Prawdopodobnie to jedyna tego typu sprawna maszyna w Polsce. Drugą perłą kolekcji jest maszyna drukarska „Man” z 1911 roku, która mimo ponad stuletniej historii wciąż jest w pełni funkcjonalna. To właśnie na niej prowadzone są warsztaty dla młodzieży, podczas których uczestnicy mogą spróbować swoich sił w tradycyjnym drukowaniu.
Muzeum nie ogranicza się do prezentacji sprzętu. Podczas zwiedzania można przekonać się, jak działają poszczególne maszyny, poznać słownictwo związane ze sztuką drukarską – pojęcia takie jak nakładaczka czy matryca przestają być abstrakcją, gdy widzi się je w kontekście rzeczywistych urządzeń. To doświadczenie, które angażuje nie tylko wzrok, ale i słuch – odgłosy pracujących maszyn tworzą unikalną atmosferę.
Muzeum mieści się w tym samym budynku co działająca do dziś Drukarnia Kamińskich przy ulicy Mickiewicza. To połączenie przeszłości z teraźniejszością – w jednym miejscu historia drukarstwa i jej współczesna kontynuacja.
Warsztaty i edukacja dla różnych grup
Muzeum prowadzi aktywną działalność edukacyjną. Organizowane są tu warsztaty, lekcje i spotkania zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Podczas zajęć uczestnicy mogą nie tylko obserwować, ale też samodzielnie wykonywać proste odciski – na przykład pieczęci z pamiątkowym napisem.
To szczególnie ciekawe doświadczenie dla młodszych odwiedzających, którzy na co dzień mają do czynienia wyłącznie z drukiem cyfrowym. Możliwość zobaczenia, ile pracy wymagało niegdyś wydrukowanie nawet prostego tekstu, daje zupełnie inną perspektywę na współczesne technologie.
Warsztaty prowadzi Patryk Kamiński, który z pasją opowiada o historii druku i poszczególnych etapach procesu drukarskiego. Dla grup szkolnych to doskonała forma lekcji historii lub techniki, która wykracza poza standardowy podręcznik.
Dla kogo to miejsce
Muzeum sprawdzi się jako cel wycieczki dla różnych grup. Rodziny z dziećmi w wieku szkolnym znajdą tu ciekawą alternatywę dla typowych atrakcji – to miejsce, gdzie można czegoś się nauczyć, ale w sposób interaktywny i angażujący. Dzieci często są zafascynowane możliwością dotknięcia historii i zobaczenia, jak działają mechaniczne urządzenia.
Miłośnicy historii techniki i kultury materialnej docenią możliwość obejrzenia sprawnych maszyn z przełomu XIX i XX wieku. To rzadka okazja, by zobaczyć takie urządzenia w działaniu, a nie tylko jako martwe eksponaty.
Dla osób związanych zawodowo z poligrafią czy designem wizyta w muzeum może być podróżą do korzeni zawodu – szansą na zobaczenie, jak wyglądała praca przed erą komputerów i drukarek offsetowych.
Muzeum działa już od 2018 roku i w 2024 roku świętowało swoje pięciolecie. Przez ten czas stało się ważnym punktem na kulturalnej mapie Radomska, organizując wystawy, pokazy druku i wydarzenia okolicznościowe.
Praktyczne informacje o zwiedzaniu
Muzeum Drukarstwa Rodziny Kamińskich znajduje się przy ulicy Mickiewicza w Radomsku, w budynku drukarni prowadzonej przez rodzinę Kamińskich. To centrum miasta, więc dotarcie nie powinno sprawić problemu.
Godziny otwarcia: Muzeum jest czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-15:00. Warto jednak wcześniej skontaktować się z muzeum, szczególnie jeśli planuje się wizytę większej grupy lub chce się wziąć udział w warsztatach.
Ceny biletów: Informacje o aktualnych cenach najlepiej uzyskać bezpośrednio w muzeum lub na profilu społecznościowym placówki. Podczas specjalnych wydarzeń, takich jak obchody rocznicy działalności muzeum, zwiedzanie bywa bezpłatne.
Ile czasu przeznaczyć na wizytę
Samo zwiedzanie ekspozycji zajmuje około 45 minut do godziny, ale jeśli chce się spokojnie posłuchać opowieści o historii poszczególnych maszyn i zobaczyć je w działaniu, warto zarezerwować około 1,5 godziny. Warsztaty z możliwością samodzielnego wykonania odcisku to dodatkowe 30-45 minut.
Dla osób szczególnie zainteresowanych tematyką drukarstwa wizyta może się wydłużyć – prowadzący chętnie odpowiadają na pytania i dzielą się wiedzą o historii radomszczańskich drukarni.
Jak dojechać do muzeum
Radomsko leży przy trasie S8 łączącej Wrocław z Warszawą, więc dojazd samochodem jest wygodny. Z drogi krajowej do centrum miasta to kilka minut jazdy. W okolicy ulicy Mickiewicza można znaleźć miejsca parkingowe.
Dla osób podróżujących komunikacją publiczną Radomsko jest dostępne zarówno koleją (linia Warszawa-Katowice), jak i autobusami międzymiastowymi. Z dworca kolejowego czy autobusowego do muzeum można dojść piechotą w około 15-20 minut lub dojechać lokalnym transportem.
Muzeum można połączyć z wizytą w innych atrakcjach Radomska – w mieście działa też Muzeum Regionalne, a w okolicy znajdują się ciekawe zabytki architektury sakralnej i przemysłowej.
Muzeum to realizacja marzenia Janusza Kamińskiego, który przez dziesięciolecia zbierał sprzęt drukarski z myślą o przyszłej placówce. Dziś jego syn Patryk kontynuuje tę pasję, prowadząc muzeum i organizując wydarzenia edukacyjne.
Kontakt: Najłatwiej skontaktować się z muzeum przez jego profil na Facebooku (Muzeum Drukarstwa Rodziny Kamińskich) lub bezpośrednio w siedzibie przy ul. Mickiewicza w Radomsku. Przed planowaną wizytą, szczególnie grupową, warto wcześniej umówić się na konkretny termin.